Magdalena Klimczuk-Kochańska

Głównym celem badań, których wyniki zostały przedstawione w tej publikacji, było zidentyfikowanie barier i potencjałów rozwoju narzędzi outplacementowych: diagnostycznych, szkoleniowych oraz doradczych, w podlaskich przedsiębiorstwach. W pierwszej kolejności zostały zrealizowane badania polegające na analizie danych zastanych metodą desk research. Następnie przeprowadzono badania ilościowe (metodą CATI) oraz jako ich uzupełnienie badania jakościowe z zastosowaniem metody zogniskowanych wywiadów grupowych (FGI) i indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI). W badaniach CATI wśród przedstawicieli przedsiębiorstw wzięło udział 200 osób, podobnie w badaniach przy zastosowaniu tej metody, które zostały przeprowadzone wśród pracowników organizacji, zostało przeprowadzone 200 wywiadów. Ponadto przeprowadzono 6 FGI wśród przedstawicieli przedsiębiorstw i osób pracujących jako psycholodzy, doradcy i trenerzy, także jako pracownicy firm. Zaś 6 wywiadów pogłębionych (IDI) przeprowadzono z przedstawicielami instytucji rynku pracy oraz przedsiębiorcami.

Artykuł podejmuje problematykȩ zwolnień pracowników przedsiȩbiorstw, która zyskuje na znaczeniu wraz z utrzymywaniem siȩ globalnego kryzysu gospodarczego na pocz¸a}tku XXI wieku. Kryzys prowadzi do dynamicznych zmian w otoczeniu organizacji i w wielu przypadkach wymusza decyzje o podjȩciu działań restrukturyzacyjnych. Restrukturyzacja przedsiȩbiorstw może obejmować zarówno ograniczenie kosztów prowadzenia działalności, modernizacjȩ procesów produkcji i świadczenia usług, zmianȩ rynków i partnerów biznesowych, jak również racjonalizacjȩ zatrudnienia. Zmiany w strukturze zatrudnienia mog¸a} prowadzić do kształtowania nowych, bardziej elastycznych relacji z pracownikami. W tym kontekście outplacement jako koncepcja odpowiedzialnego zarz¸a}dzania zwolnieniami pracowników umożliwia zarówno złagodzenie negatywnych skutków utraty pracy i skrócenie okresu bezrobocia, jak też ochronȩ kompetencji istotnych przedsiȩbiorstwa. Opracowanie w oparciu o krytyczn¸a} analizȩ literatury przedmiotu przybliża: przesłanki do outplacementu jakimi s¸a negatywne efekty redukcji zatrudnienia w organizacji, stereotypowe i racjonalne kryteria zwolnień pracowników oraz koncepcjȩ kompetencji kluczowych i ich ochrony. ** Article undertakes issue of enterprises layoffs, which is becoming increasingly important along with persistence of the global economic crisis at the beginning of the 21st century. Crisis leads to dynamic changes in the organization environment and in many cases forces the decision to take restructuring actions. Restructuring of firms may include both reduction of operating costs, modernization of production and services processes, changing markets and business partners, as well as the rationalization of employment. Changes in the structure of employment can lead to the development of new, more flexible relationship with employees. In this context, the outplacement as a concept of responsible management of the redundancies can both address the possible negative effects of job losses and reduction of unemployment, as well as the protection essential company competences. Article on the basis of the literature critical analysis brings: evidence for outplacement which are the negative effects of downsizing in the organization, stereotyped and rational criteria for redundancies as well as the concept of key competencies and their protection.

Core-periphery imbalances and regional disparities figure prominently on the agenda of several disciplines, which result from their enormous impact on economic and social development around the world. In sociology, international relations, and economics, this concept is crucial in explanations of economic exchange. There are few countries that play a dominant role in world trade, while most countries have a secondary or even a tertiary position in world trade. Moreover, when we are discussing global, continental, regional, and national economies, we can present regions and even smaller territorial units which have higher wages than some underdeveloped areas within the same larger area in focus. Such regional inequalities and injustices are the main themes of the core-periphery model, which focuses on tendencies of economic activities to concentrate around some pivotal points. It seeks to explain the spatial inequalities or imbalances observable on all levels or scales by highlighting the role of horizontal and vertical relations between various entities from the level of towns and cities to the global scale. The existence of a core-periphery structure implies that in the spatial dimension, the socioeconomic development is usually uneven. From such a geographical perspective, the regions known as the "core" are advanced in various areas, while other regions described as the "periphery" serve as a social, economic, and political backstages, backyards, and supply sources or - in some cases - are even subject to degradation and decline. Furthermore, the level of development has a negative correlation with distance from the core. The economies of the states that have gone through various stages of development at the earliest and with the fastest pace have become wealthy core regions and growth poles. Those countries and regions where these processes have been slower become or remain the poor periphery.

New technologies are often radical innovations that change current activities across different areas of social and economic life. At the beginning of the 21st century, some of these technologies are information and communications technology, nanotechnology, biotechnology, robotics, and artificial intelligence. These innovations stimulate new opportunities for the production, distribution, and consumption of goods and services, and thus can help solve social problems. But they also cause new social risks and inequalities.