Robert Janusz

Co łączy Arystotelesa z logicznymi bramkami współczesnych komputerów? Tego można się dowiedzieć z podręcznika Bremera - obszernego i filozoficznie ugruntowanego wprowadzenia do logiki. Dzisiaj, po wielu sukcesach wyemancypowanej z filozofii logiki formalnej, jeszcze tylko nieliczni nie uważają jej za dyscypliny naukową. Wielu jednak szuka na różne sposoby filozoficznych interpretacji tej ścisłej dziedziny wiedzy. Dlatego logikę można uprawiać albo banalnie, albo z filozoficzną zadumą, np. na tle historycznych ścieżek jej rozwoju. Nie jest to jednak proste. Opatrzona Przedmową Jana Woleńskiego książka Bremera ma programowo to zadanie spełniać. Goethemu długie sznurowadła butów hiszpańskich kojarzyły się ze sznurowaniem umysłu w logikę. Z pewnością wielkiemu poecie trudno było uchwycić arystotelesowskie podejście do logiki, tak różne od współczesnego, w pełni sformalizowanego, ale jakże prostego jej ujęcia. Bremer obiera dla swych uczniów drogę historii, narażając ich może na podobne stresy, jakie towarzyszyły Goethemu. Po krótkim przeglądzie różnych etapów rozwoju logiki następuje krótkie omówienie relacji łączących logikę tradycyjną z logiką współczesną. Dla filozofa jest to bardzo ciekawe zagadnienie, stad może pewien niedosyt przy czytaniu tego podrozdziału.

Fr. Roberto Busa was an Italian Jesuit. In this article his biography will briefly be presented, and some issues raised by his philosophy analyzed. Busa was known as a pioneer of computerized research in the humanities. With the support of IBM he constructed the Index Thomisticus, containing all the works of St. Thomas Aquinas. He believed that expressions of the human can be mathematically modeled. He was the originator of a specific conception of hypertext, in which logically structured programs are able to challenge the general linguistic mode of thinking, in order to make better communication and understanding possible. However, Busa was also con- scious of the general ethical problems involved (Babel), and he hoped that the basic logic of objects could progress towards the truth of being.