Adam Grobler

Artykuł jest próbą uzupełnienia niedopowiedzeń na temat demokracji w książce Alvina Goldmana Wiedza a świat społeczny (1999), rozwinięcia niektórych motywów tam występujących oraz ich odniesienia do realiów polskich. Po pierwsze, staram się uchwycić istotę demokracji, którą Goldman ukrywa za niewiele mówiącym postulatem podporządkowania prawa wymogom konstytucyjnym. Na tym tle analizuję funkcję głosowania jako środka realizacji interesów większości narodu. Jego efektywność zależy od – skądinąd ułomnej i podatnej na wpływ propagandy – tzw. podstawowej wiedzy wyborcy. Dodatkowo zwracam uwagę na komplikacje związane z interferencją celów wyborcy oraz na to, że w sprawie jakiejkolwiek ustawy większość można zgromadzić tylko dzięki negocjacjom i kompromisom. Wreszcie odnoszę się do próby złagodzenia negatywnych skutków niedostatku wiedzy wyborcy za pomocą koncepcji konwentu narodowego. Twierdzę, że znane od drugiej dekady XXI w. panele obywatelskie mogą, w ramach ideału demokracji deliberatywnej, lepiej wypełniać tę funkcję.

W świetle współczesnego pojmowania pojęcia prawdopodobieństwa założenie Blaise’a Pascala, że prawdopodobieństwo istnienia Boga jest niezerowe, jest nieuprawnione. Co więcej, zgodnie z normalną (współcześnie) praktyką stosowania rachunku prawdopo-dobieństwa, trzeba przyjąć, że jest ono zerowe (lub nieokreślone). Przeczuwał to Søren Kierkegaard, którego krytykę zakładu Pascala można zinterpretować jako dowód, że prawdopodobieństwo nagrody wiecznej jest nieskończenie małe, wobec czego użyteczność oczekiwana wiecznej nagrody jest nieokreślona. Następnie, w świetle teorii perspektywy, użyteczność nagrody wiecznej jest względna, a zatem niekoniecz-nie nieskończona. To również podważa zakład Pascala, nawet jeśli przyjąć argument Williama Jamesa, który kosztem relatywizacji kulturowej oddala krytykę Kierkegaar-da. Dalej rozważam dwie inne możliwości uzasadnienia – za pomocą teorii perspektywy i epistemologii kontekstualizmu – niezerowego prawdopodobieństwa nagrody wiecznej. Obie odrzucam, aby w końcu rozważyć możliwość uzasadnienia zakładu Pascala przez wpływ wiary na użyteczność życia doczesnego. W konkluzji stwierdzam, że ten wpływ jest ambiwalentny.

The relevance of the Popperian heritage to the internalism-externalism issue is explored. First, the nature of the controversy between Popper and his disciples, Watkins and Zahar, about basic statements is discussed. Popper's resistance to Watkins' and Zahar's elaborations is suggested to be motivated by his implicit antiinternalist attitude that is misnamed by him as antipsychologism. Next, instead of a conventionalist, an externalist reading of Popper's mention about the role of a „scientific jury” in accepting basic statements is offered. It is doubtful, however, whether Popper can be considered an externalist, for he rejects the concept of justified belief altogether. Still, it is suggested that future elaboration of his ideas may help to explain away the circularity apparent in Goldman's reliabilism and arrive at a more tenable form of externalism.

requirement with non-falsity requirement in the tripartite definition of knowledge. This move can be used to explain the difference between outdated knowledge and mere superstition and to solve some problems about the epistemic closure. In this regard, it is claimed that the present offer improves upon Nozick's conditional theory of knowledge and Dretske's relevant alternatives approach. Next, an attempt to elucidate Wittgenstein's and Wioniewski's anti-sceptical strategies is made. Finally, the prospects of avoiding circularities in reliabilism are indicated

In the paper I explore some hints one can find in an updated version of Ajdukiewicz’s radical conventionalism that may help to resolve some controversies within hinge epistemology, i.e. a family of positions that invoke Wittgenstein’s idea of groundless grounds of knowledge. In particular I put into doubt whether there is a real difference between pragmatic and transcendental justification of hinges, I reject epistemological disjunctivism, and I argue for anti-realistic reading of truth in a context determined by particular hinges while retaining the classical notion of truth as a regulative idea of knowledge that governs the possible revisions of hinges.