Ahmet Aslan

Social and political discourses centered on the protection of the family and on “women’s liberation” occasionally come into conflict. Conceptual frameworks shaped by the immutable principles of religion engage in a struggle for existence between the weight of traditional patterns and the inconsistent, fluid nature of modernity. At this juncture, a new Muslim female identity emerges. The formation of this identity based on religious affiliation necessitates the development of family-centered discourses aimed at self-preservation. This identity also asserts, under the influence of feminist thought, that traditional gender identities and roles have become unsustainable. Grounded in these assumptions, this research adopts a qualitative design. A meaning-oriented analytical approach was adopted to analyze the discourses and practices related to the new identity of Muslim women. The primary objective of the study was to examine the discourses developed by writers, researchers, and civil society representatives considered to represent this identity regarding the family and the social position of women, and to reveal the strategies they employed to overcome the resulting tensions. Document analysis served as the primary data collection method. In this context, the primary data source for this study was the literature on the subject, particularly the publications and activities of the Hazar Education, Culture, and Solidarity Association (Hazar Derneği) and KADEM (Women and Democracy Association). The research findings revealed that Muslim women adhere to traditional values regarding gender identity and family understanding, interpret the concept of equality based on creation, and prioritize the principle of justice over equality in responsibilities. The study contributes to a deeper understanding of how the relationship between Islamic sensibility and modernization influences family structures.

Günümüz sosyoloji teorisinde fikirleri yeniden keşfedilen Simmel’ın din teorisi ve din sosyolojine katkısı nispeten ihmal edilmiştir. Onun yaklaşımının temelinde sosyal ve tarihsel bir fenomen olarak din ile insanın doğasında yer alan dinselliğe dayalı öznel dindarlık ayrımı yer almaktadır. Simmel’a göre "belirli bir manevi nitelik" veya "ruhun tutumu" olarak insan doğasında yer alan dindarlık, insanın dünyaya bir bütün olarak bakmasına ve dinin kültürel bir ürün olarak oluşmasına imkân tanımaktadır. Dini insan etkileşimleri ile temellendirmeye çalışan Simmel, insanın birçok ilişkisinin özünün dinî karakterde olduğunu savunmuştur. Türkçe literatürde Simmel’ın din teorisine ve din sosyolojine katkısına dair bir makale dışında bütünlüklü bir çalışma bulunmamaktadır. Büyük ölçüde Simmel’ın dine ilişkin metinlerinin orijinal dilden yeniden okunmasını esas alan bu makale, onun din sosyolojine katkısını; din anlayışını, din ile dindarlık ve din ile kültür ilişkisine dair yaklaşımlarını betimlemektedir.