Cesur Halil

Çağdaş ceza hukukunda fail ceza hukuku kavramı kaçınılması gereken sınırları belirleyen olumsuz bir rehber ilke gibi işlev görür. En basit anlatımla, bu kavram hukuk sistemlerinin ceza sorumluluğunu faili değil, fiili esas alarak oluşturması gerektiğini vaaz eder. Öğreti ise fail ceza hukukunu fiil ceza hukukunun karşıt konumuna yerleştirerek iki kutuplu bir kurgu ortaya koyar. Bu makale bahsi geçen iki kutuplu kurguya yönelik bir dizi kuşkuyu dile getiriyor. Şahsi cezasızlık sebepleri ve cezayı kaldıran şahsi sebepler dahil olmak üzere bazı hukuki kurumların fail odaklı biçimde şekillendiğini belirterek fail ceza hukukunun zorunlulukla yasak ilke gibi ele alınmayabileceğini iddia ediyor. Bu iddianın kabulü halinde ise şu iki sonucun doğduğunu ileri sürüyor. Birincisi, fail ceza hukuku sadece negatif bir rehber ilke gibi fonksiyon icra etmez. Aksine, bazen bazı hukuki kurumları betimlemek için kullanılabilir. İkincisi, fiil-fail ceza hukuku dikotomisi terk edilmelidir. Onun yerine, çağdaş ceza adaleti pratiklerine dair kavrayışımızı derinleştirmek için daha kompleks sorumluluk modelleri keşfedilmelidir. Makale karakter ve tehlike sorumluluğu kavramlarını ortaya koyarak iki farklı sorumluluk modelinin daha mevcut olduğunu belirtiyor. Bu iki sorumluluk modelinde fiil ilkesi tamamen terk edilmezken bütünüyle fail ceza hukukuna yaklaşılmaz. Eş deyişle, karakter ve tehlike ceza hukuku fail ve fiil ceza hukuku arasında yer alan sorumluluk modelleridir.

Ödetmecilik faillerin işledikleri suçlar karşılığında cezalandırılmasını adaletin gereği sayan bir yaklaşım ortaya koymasıyla bilinir. Acıya karşı acı prensibi geçerlidir bu kuramda. Ne faillerin ıslahı başat önemdedir ne de suçun önlenmesi. Mağdurların uğradığı zararların telafisi ya da onların faillerle uzlaşması da hep tali meselelerdir. Haliyle, böyle bir anlatıda, ödetmeciliğin onarımla bir araya gelmesi de olanaklı bulunmaz çoğu zaman. Ödetmeci Ceza Adaletinin İki Yüzü, tavizsiz bir adalet talebine yaslanan ödetmeciliğin onarımla birlikte ele alınabileceğini söyleyerek sağduyuyla bağdaşmaz görünen bir önermeyle çıkıyor yola. Ancak, “ödetmeci ceza onarıcıdır” savını ileri sürerken ödetmeciliğe arka çıkmayı değil, onu kritik etmeyi amaçlıyor. Hukukun ödetmeciliğinin karşısına, bir başkasını, acıya karşı acı prensibini benimsemeyen, yasayı ve adaleti değil, ilişkileri onaran bir ödetmeciliği koyuyor. İki ödetmecilik türünü birbirine karşıt konumlandırdıktan sonra da ceza yaptırımının mağdurla, faille ve devletle ilişkisine odaklanan özgün bir soruyla okuru çağdaş tartışmalara dahil ediyor: Ceza yaptırımı mağduru, faili ve devleti nasıl onarır? Ceza adaletinin yaygın kabullerine meydan okuyarak bu sorunun peşine düşen bu kitap, hem ceza felsefesine ilgi duyanları hem de alanın baş aktörlerini muhatap alarak eleştirel hukuk okulunun entelektüel köklerinden beslenen güçlü bir düşünsel zemin sunuyor.

This book explores a foundational philosophical tension in contemporary retributivism, revealing ambiguities in its approach to punishment between two conflicting conceptions of restoration: legal justice and ethical love. Through an analysis of the three parties involved in a crime—the victim, the offender, and the state—it argues that neo-retributivism has not sufficiently incorporated the ethical face of punishment into its theoretical framework. The pull of legal justice is often so strong that the voice of ethical love is silenced; neo-retributivism is at an impasse. To navigate this, the book engages with contemporary critical criminal justice scholarship, introducing the ideal of loving justice while highlighting an unresolved tension between penal reformism and abolitionism. The book will be of interest to academics and researchers working in the areas of Philosophy of Punishment, Criminal Law Theory, Criminal Justice, Restorative Justice, Philosophy of Law, Political Philosophy and Hegel scholarship.

This article engages with the mental and emotional transition of victims in the post-violation process in light of recent retributive theories. It argues that two separate yet related needs of victims must be addressed by legal intervention: normative vindication and therapeutic recovery. Retributive punishment can be said to right the wrong done to victims, expressing the message that they are violated and should be vindicated. It achieves this by reaffirming their normative status while also addressing and redressing their sense of injustice and moral vulnerability: normative restoration. However, the senses of injustice and moral vulnerability are different from those of injury, loss, and grief. Even if retributive punishment provides a means of communicating solidarity with victims in a normative sense, it is doubtful how it provides healing for the losses and injuries left unrepaired. Victims also require a therapeutic intervention, allowing them to come to terms with the sufferings of violation: ethical restoration. This article claims that recent victim-oriented retributivism highlights a dimension of punishment that has not been sufficiently explored in penal theory by providing normative restoration, but it is not clear whether it is structurally well positioned to address and heal the deeper wounds caused by criminal violation.