Jakub (James) Rog

W artykule omówiono ważniejsze argumenty przeciw operacjonizmowi Percy’ego W. Bridgmana sformułowane na przestrzeni ostatnich dekad oraz przedyskutowano operacyjne sposoby definiowania czasu w mechanice klasycznej oraz nierelatywistycznej mechanice kwantowej. O ile w mechanice klasycznej nie napotyka się większych trudności w sformułowaniu operacyjnej definicji czasu, o tyle w formalizmie teorii kwantowej zadanie to staje się niemożliwe. Co, niezależnie od dyskusyjnego statusu czasu w mechanice kwantowej, prowadzi do ogólniejszego pytania, czy można pogodzić mechanikę kwantową z podejściem operacyjnym.

Bridgman’s operationalism imposes a set of methodological requirements on its proponents, which become untenable when applied to the definition of time within the formalism of non-relativistic quantum mechanics. This paper explores the operational definition of time and investigates how far it can be aligned with the core principles of operationalism. To this end, Busch’s (2008) framework, which distinguishes three roles of time in the quantum mechanical formalism, is employed. One of these roles introduces demands that operationalism cannot meet without compromising its essential principles. As a result, it seems reasonable to conclude that operationalism and quantum mechanics are incompatible (at least in the context of the problem of time in quantum mechanics).